Dei får plaketten for den langsiktige innsatsen med å ta vare på og vidareutvikle viktige kulturminne knytte til kystkulturen i Vardø kommune.
Plaketten vart overrekt under ei markering i Tørrfisksjåen i Vardø 17. september. Heile styret i Kulturminnefondet var til stades saman med ordføraren i Vardø. Det var styreleiar Hanne Kristin Jakhelln som stod for overrekkinga.
– Sissel Holt og Torfinn Rasmussen har vist eit ekstraordinært engasjement for kulturarven i Vardø kommune. Gjennom stor eigeninnsats, betydelege private investeringar og langsiktig arbeid har dei redda viktige bygningar og gitt dei nytt liv. Dette er eit framifrå døme på vern gjennom aktiv bruk, sa Jakhelln under overrekkinga.
Tre viktige kulturminne
Holt og Rasmussen får plaketten for arbeidet med tre kulturminne: Pakkhuset med pakkhuskai og Oldehuset i Hamningberg og Tørrfisksjåen i Vardø.
Kulturminna har ulike historier og opphavlege funksjonar, men prosjekta har ei felles målsetjing: å ta vare på den materielle kulturarven og samstundes leggje til rette for ny aktivitet, formidling og bruk.
Til saman har prosjekta fått 1 150 000 kroner i støtte frå Kulturminnefondet.
Pakkhuset vart ein levande møteplass
Pakkhuset i Hamningberg var tidlegare både krambod og fiskemottak. Det var også det første huset i fiskeværet som fekk elektrisk straum frå sitt eige dieselaggregat.
Kulturminnefondet har gitt 144 000 kroner til restaurering av pakkhuset og kaianlegget. Arbeidet har mellom anna omfatta tilbakeføring av taket med tradisjonelle taktrobord og restaurering av kaia. Fundamentet er stabilisert, dei opphavlege tregolva er lagde tilbake, og eldre bygningsdelar og detaljar er tekne vare på.
Sidan 2020 har bygningen vore nytta som Pakkhuskaia Kafé. Kaféen har utvikla seg til ein levande møteplass for både lokalbefolkninga og tilreisande frå store delar av verda. Overskotet frå verksemda blir investert i vidare restaurering og vedlikehald.
– Arbeidet viser korleis eit kulturminne kan få ei aktiv rolle i lokalsamfunnet og samstundes skape både opplevingar, arbeidsplassar og lokal verdiskaping, sa Jakhelln.
Oldehuset i Hamningberg har fått 190 000 kroner i støtte frå Kulturminnefondet. Bygningen er ei innbygd gamme med utgangspunkt i ein snudd båt frå 1800-talet. Huset vart flytt til den noverande plasseringa i 1924.
Restaureringa omfattar mellom anna nytt tak, utbetring av råteskadar, restaurering av vindauge og rehabilitering av elektrisk anlegg og røyranlegg. Målet er å gjere huset mogleg å bu i, samstundes som dei særmerkte kulturhistoriske kvalitetane blir tekne vare på.
Tørrfisksjåen i Vardø har fått 816 000 kroner i støtte til ei omfattande restaurering. Bygningen er eit viktig kulturminne etter den historiske tørrfiskproduksjonen og fiskerinæringa i byen.
Restaureringa sikrar ein sentral del av den maritime kulturarven i Vardø og legg til rette for framtidig bruk og formidling. Tørrfisksjåen fortel samtidig om den viktige rolla Vardø har hatt som fiskerisamfunn i Nord-Noreg.
Kulturminnefondets nasjonale plakett blir tildelt prosjekt som utmerkjer seg gjennom godt bevaringsarbeid, høg fagleg kvalitet, samfunnsverdi og stor overføringsverdi.
Arbeidet til Sissel Holt og Torfinn Rasmussen viser korleis private eigarar kan ta ansvar for fleire kulturminne og utvikle dei til levande ressursar for lokalsamfunnet og dei besøkande.
– Den samla innsatsen deira er eit førebilete for andre. Dei har ikkje berre redda tre verdifulle kulturminne frå forfall, men også styrkt Vardø og Hamningberg som kulturhistoriske reisemål, sa styreleiar Hanne Kristin Jakhelln.